ఆలయం పరిచయం
సామర్లకోట చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందిన పవిత్ర శైవ క్షేత్రం. తూర్పు గోదావరి ప్రాంతంలోని సామర్లకోట పట్టణంలో, సామర్లకోట రైల్వే జంక్షన్కు సమీపంలో ఈ ప్రాచీన దేవాలయం ఉంది. చారిత్రక ప్రాధాన్యం, అద్భుత శిల్పకళ, ఆధ్యాత్మిక వైభవం కలగలిసిన ఈ ఆలయం భక్తులను, పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తుంది.
సామర్లకోట పేరుకు సంబంధించి పలు స్థానిక కథనాలు ప్రచారంలో ఉన్నాయి. వాటిలో ఒక ప్రసిద్ధ కథనం ప్రకారం, ఈ ప్రాంతంలో ఒకప్పుడు శైవ భక్తులు, సన్యాసులు అధిక సంఖ్యలో నివసించేవారని చెబుతారు. అందువల్ల ఈ ప్రాంతాన్ని “స్వాముల కోట” అని పిలిచేవారని, కాలక్రమేణా ఆ పేరు మారుతూ “సామర్లకోట”గా ప్రాచుర్యం పొందిందని స్థానికులు చెబుతుంటారు.
పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటైన ఈ ఆలయం తూర్పు చాళుక్యుల నిర్మాణ వారసత్వానికి ప్రతీకగా నిలిచింది. శివభక్తితో పాటు చారిత్రక, సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని తెలుసుకోవాలనుకునే వారు సందర్శించదగిన ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక క్షేత్రాలలో ఇది ఒకటి. మరిన్ని అధికారిక వివరాల కోసం చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం అధికారిక ప్రభుత్వ సమాచారాన్ని చూడవచ్చు.

సామర్లకోట చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం చరిత్ర
సామర్లకోట చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం దాదాపు వెయ్యి సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగి ఉంది. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం ఈ ప్రాంతాన్ని పూర్వం “భీమవరం” అని పిలిచేవారు. అనంతరం స్వామివారి పేరుతో ఈ ప్రాంతం “చాళుక్య భీమవరం”గా ప్రసిద్ధి చెందినట్లు ఆలయంలో లభించిన శిలాశాసనాలు తెలియజేస్తున్నాయి.
ఈ దేవాలయం యేలేరు (యాల) నది పాయ సమీపంలో ఉన్నట్లు స్థానికంగా చెబుతారు. నదీ పరిసర ప్రాంతంతో ఈ క్షేత్రానికి ఉన్న అనుబంధం కూడా ఈ ప్రాంత భౌగోళిక ప్రత్యేకతల్లో ఒకటిగా చెప్పుకోవచ్చు.
ఆలయంలో లభించిన శిలాశాసనాలు ఈ దేవాలయ చరిత్రకు ప్రధాన ఆధారాలుగా నిలుస్తున్నాయి. క్రీ.శ. 1147 నుండి 1494 మధ్యకాలంలో చెక్కబడిన పలు శాసనాల ద్వారా ఆలయ అభివృద్ధి, రాజుల పరిపాలన, దానధర్మాలు, పూజా విధానాలు వంటి అనేక చారిత్రక విషయాలను తెలుసుకోవచ్చు. ఈ శాసనాలు చాళుక్య కుమార భీమేశ్వరాలయం ప్రాచీన వైభవానికి సజీవ సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తున్నాయి.
సామర్లకోట చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం
పంచారామ క్షేత్రాలలో చాళుక్య కుమార భీమేశ్వరాలయం స్థానం
ఆంధ్రప్రదేశ్లో ప్రసిద్ధి చెందిన పంచారామ క్షేత్రాలలో సామర్లకోట కుమారారామం ఒకటి. శైవ సంప్రదాయంలో ఈ ఐదు క్షేత్రాలకు విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. పంచారామ క్షేత్రాలను దర్శించేందుకు భక్తులు వివిధ ప్రాంతాల నుంచి వస్తుంటారు.
పంచారామ క్షేత్రాలు ఆంధ్రప్రదేశ్లోని వివిధ ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి. అవి:
- సామర్లకోట – శ్రీ కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం (కుమారారామం)
- ద్రాక్షారామం – శ్రీ భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం (ద్రాక్షారామం)
- పాలకొల్లు – శ్రీ క్షీరారామలింగేశ్వర స్వామి ఆలయం (క్షీరారామం)
- భీమవరం – గునుపూడి – శ్రీ సోమేశ్వర స్వామి ఆలయం (సోమారామం)
- అమరావతి – శ్రీ అమరేశ్వర స్వామి ఆలయం (అమరారామం)
ఈ ఐదు దేవాలయాలు కలిసి పంచారామ క్షేత్రాలుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. వీటిలో సామర్లకోటలోని కుమారారామం చాళుక్యుల నిర్మాణ శైలి, ప్రత్యేకమైన శిల్పకళ మరియు చారిత్రక ప్రాధాన్యంతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. పంచారామ క్షేత్రాలను దర్శించే భక్తులకు ఇది ముఖ్యమైన శైవ క్షేత్రంగా నిలుస్తోంది.

శివలింగ ప్రత్యేకత
చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయంలోని శివలింగం ఈ క్షేత్రానికి ప్రధాన ఆకర్షణల్లో ఒకటి. ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించిన ఈ ఎత్తైన శివలింగం ఏకశిలా శివలింగంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆలయ అధికారిక వివరాల ప్రకారం, శివలింగం పీఠం నుంచి పైకి ఎదిగి రెండో అంతస్తు వరకు కనిపించే విధంగా ఉంది.
ఈ ఆలయం రెండు అంతస్తుల నిర్మాణ శైలిలో ఉండటం మరో విశేషం. శివలింగం ఎత్తుగా ఉండటంతో భక్తులు పై అంతస్తుకు వెళ్లి రుద్రభాగాన్ని దర్శించుకునే అవకాశం ఉంటుంది. ఒకే శివలింగాన్ని రెండు స్థాయిల నుంచి దర్శించగలగడం ఈ దేవాలయ ప్రత్యేకతల్లో ఒకటిగా చెప్పవచ్చు.
ఎత్తైన శివలింగం, ఆలయ నిర్మాణ వైభవం, ప్రత్యేకమైన శిల్పకళ మరియు ప్రశాంతమైన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం కలిసి ఈ క్షేత్రానికి ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకువస్తాయి.
Chalukya Kumara Bheemeswara Temple
చాళుక్యుల నిర్మాణ శైలి
చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం తూర్పు చాళుక్యుల నిర్మాణ కళకు ముఖ్యమైన నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. చారిత్రక ఆధారాల ప్రకారం క్రీ.శ. 892–922 మధ్య పరిపాలించిన మొదటి చాళుక్య భీముడు ఈ ఆలయ నిర్మాణంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. అధికారిక చారిత్రక వివరాల ప్రకారం, ఆయన 9వ శతాబ్దం చివర్లో ఈ కుమారారామ ఆలయాన్ని నిర్మించినట్లు తెలుస్తోంది.
ఆలయం చుట్టూ రెండు ప్రాకార గోడలు ఉన్నాయి. బయటి ప్రాకారానికి నాలుగు వైపులా గోపుర ద్వారాలు ఉండగా, ప్రధాన ఆలయం రెండు అంతస్తుల నిర్మాణంగా ఉంటుంది. ఆలయ నిర్మాణంలో ద్రావిడ శైలికి చెందిన అంశాలతో పాటు ప్రాంతీయ నిర్మాణ ప్రత్యేకతలు కూడా కనిపిస్తాయి.
ఆలయ ప్రాంగణంలో కనిపించే శిల్పాలు, మండపాలు, రాతి నిర్మాణాలు తూర్పు చాళుక్యుల శిల్పకళా నైపుణ్యాన్ని తెలియజేస్తాయి. ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న చిన్న ఆలయ నమూనా కూడా ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాల్సిన అంశం. ఇందులో ప్రధాన ఆలయ నిర్మాణంలోని అనేక architectural details కనిపిస్తాయి.
ఆలయంలో లభించిన శిలాశాసనాలు కూడా ఈ క్షేత్ర చరిత్రను అర్థం చేసుకోవడానికి ముఖ్యమైన ఆధారాలు. క్రీ.శ. 1147 నుంచి 1494 మధ్యకాలానికి చెందిన శాసనాలు ఆలయానికి జరిగిన విరాళాలు, నిర్మాణ అభివృద్ధి వంటి విషయాలను తెలియజేస్తాయి. క్రీ.శ. 1394లో ముఖమండపం, 1422లో అదనపు నిర్మాణాలు ఏర్పాటు చేసినట్లు కూడా శాసనాల ద్వారా తెలుస్తోంది.
సామర్లకోట ప్రాంతం గతంలో “చాళుక్య భీమవరం” గా పిలువబడినట్లు ఆలయంలో లభించిన శాసనాలు తెలియజేస్తున్నాయి. ఈ చారిత్రక ఆధారాలు, ఆలయ నిర్మాణ శైలి మరియు శిల్పకళ కలిసి చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయానికి ప్రత్యేకమైన చారిత్రక గుర్తింపును తీసుకువచ్చాయి.

సామర్లకోట చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయంలో శిల్పకళ
చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం అద్భుతమైన రాతి శిల్పకళకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆలయంలోని శిల్పాలు, స్తంభాలు, మండపాలు ఆ కాలం నాటి శిల్పుల నైపుణ్యాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఆలయంలో లభించిన శిలాశాసనాలు కూడా వివిధ కాలాల్లో జరిగిన నిర్మాణాలు, అభివృద్ధి పనుల గురించి విలువైన చారిత్రక సమాచారాన్ని అందిస్తున్నాయి.
ఆలయంలోని ఎత్తైన శివలింగం ఎదురుగా ఉన్న మండపంలో ప్రతిష్ఠించిన ఏకశిలా నందీశ్వర విగ్రహం భక్తులను, పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటుంది. ఒకే రాతితో చెక్కిన ఈ నంది విగ్రహం ఆలయంలోని శిల్పకళా వైభవానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది.
ఈ ఆలయంలోని విశాలమైన మండపాల్లో అనేక రాతి స్తంభాలు ఉన్నాయి. స్తంభాలపై కనిపించే శిల్పాలు చాళుక్యుల కళా వైభవాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి. ఆలయ పడమర ప్రాకారంలో ఉన్న వజ్ర గణపతి విగ్రహం కూడా ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాల్సిన విశేషాల్లో ఒకటి.
చారిత్రక నిర్మాణ శైలి, శిల్ప సౌందర్యం, ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతత కలిసిన ఈ ఆలయం సామర్లకోటకు ప్రత్యేక గుర్తింపును తీసుకువచ్చిన ప్రముఖ శైవ క్షేత్రంగా నిలుస్తోంది.

గర్భగుడి విశేషాలు
చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం నిర్మాణం చతురస్రాకారంలో, నాలుగు వైపులా ఎత్తైన ప్రాకారాలు, అద్భుతమైన గోపురాలతో వైభవంగా నిర్మించబడింది. చాళుక్యుల శిల్పకళా నైపుణ్యాన్ని ప్రతిబింబించే ఈ ఆలయం రెండు అంతస్తుల నిర్మాణ శైలితో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. ఆలయం ప్రధానంగా ముఖ మండపం, అంతరాలయం, గర్భగుడి అనే మూడు భాగాలుగా నిర్మించబడింది.
ఆలయ ప్రధాన ప్రవేశ ద్వారాన్ని “సూర్యద్వారం” అని పిలుస్తారు. ఆలయంలోకి ప్రవేశించిన తరువాత ఈశాన్య దిశలో క్షేత్రపాలకుడు శ్రీ కాలభైరవ స్వామి ఆలయం దర్శనమిస్తుంది. రాతితో నిర్మించిన ఈ చిన్న ఆలయం భక్తులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తుంది.
ప్రధాన ఆలయానికి ఎడమవైపున శ్రీ బాలాత్రిపుర సుందరి అమ్మవారి ఆలయం, ఉయ్యాల మండపం ఉన్నాయి. అలాగే శ్రీ వినాయకుడు, వీరభద్ర స్వామి, శనైశ్చరుడు, నవగ్రహ మండపం భక్తులకు దర్శనమిస్తాయి.
ఈ ఆలయంలోని ప్రధాన విశేషం సుమారు 14 అడుగుల ఎత్తు కలిగిన శివలింగం. భూమిలో నుంచి పైకి ఎదిగిన ఈ మహా లింగాకారం రెండు అంతస్తుల వరకు విస్తరించి ఉంటుంది. భక్తులు మొదట క్రింది అంతస్తులో శివలింగం అడుగు భాగాన్ని దర్శించి, అనంతరం పై అంతస్తుకు వెళ్లి రుద్రభాగాన్ని దర్శించుకుంటారు. ఆలయ అర్చకులు కూడా పై అంతస్తులోనే స్వామివారికి అభిషేకాలు, అర్చనలు నిర్వహిస్తారు. పై అంతస్తుకు చేరుకోవడానికి రెండు వైపులా మెట్ల సౌకర్యం కల్పించబడింది.
ఆలయానికి ఎదురుగా ఉన్న పురాతన కోనేరు కూడా ప్రత్యేక ఆకర్షణ. ఈ కోనేరులో నీటి మధ్యలో కనిపించే నాలుగు కాళ్ల మండపం పురాతన నిర్మాణ వైభవానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. భక్తులు ఈ పవిత్ర కోనేరులో స్నానమాచరించి, అక్కడి నీటిని తీసుకువచ్చి ఆలయ ప్రవేశం వద్ద ఉన్న రాతి శివలింగానికి అభిషేకం చేస్తారు.
ఆలయ ప్రాంగణంలో మేడి చెట్టు, మారేడు చెట్టు, నాగమల్లి వంటి పవిత్ర వృక్షాలతో పాటు వివిధ రకాల పుష్ప మొక్కలు పెంచబడినాయి. ప్రశాంతమైన వాతావరణం, పచ్చని పరిసరాలు, ఆధ్యాత్మిక నిశ్శబ్దం భక్తులకు ఒక ప్రత్యేకమైన అనుభూతిని కలిగిస్తాయి.

ఆలయ ఉత్సవాలు
చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయంలో ఏడాది పొడవునా వివిధ పూజలు, ప్రత్యేక ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. ముఖ్యంగా మహాశివరాత్రి సందర్భంగా ఆలయంలో ప్రత్యేక పూజలు, అభిషేకాలు మరియు ఇతర ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహించబడతాయి. ఈ సందర్భంగా ఆలయానికి భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివస్తారు.
మహాశివరాత్రి సందర్భంగా స్వామివారికి ప్రత్యేక అలంకరణలు, పూజలు నిర్వహించడంతో ఆలయ ప్రాంగణం భక్తులతో సందడిగా మారుతుంది. ఉత్సవాల్లో భాగంగా జరిగే వాహన సేవలు, ఊరేగింపులు మరియు ఇతర కార్యక్రమాలు భక్తులకు ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి. మీరు స్వయంగా చూసిన వాహన సేవల వివరాలు ఉంటే ఇక్కడ వాటిని ప్రత్యేకంగా చేర్చవచ్చు.
ఆలయంలో ప్రతిరోజూ అభిషేకాలు, అర్చనలు, నిత్య పూజలు నిర్వహిస్తారు. ప్రత్యేక పర్వదినాలు, సోమవారాలు మరియు ప్రదోషకాలంలో భక్తుల రద్దీ సాధారణ రోజుల కంటే ఎక్కువగా ఉండవచ్చు.
కార్తీక మాసం సందర్భంగా కూడా ఆలయంలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. దీపాలంకరణలు, భక్తుల పూజలు మరియు ఇతర ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలతో ఆలయ పరిసరాల్లో భక్తి వాతావరణం నెలకొంటుంది. సామర్లకోట ఆలయంలో శరన్నవరాత్రులు, కార్తీక మాసం కూడా ముఖ్యమైన ఉత్సవాలుగా అధికారిక జిల్లా వెబ్సైట్ పేర్కొంటోంది.
దూర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చే భక్తుల కోసం ఆలయ పరిసరాల్లో అన్నదాన సేవలు కూడా నిర్వహించబడుతున్నాయి.
ఆలయ దర్శన సమయాలు
- ఉదయం: 6:00 నుంచి మధ్యాహ్నం 12:00 వరకు
- సాయంత్రం: 4:00 నుంచి రాత్రి 8:00 వరకు
చాళుక్య కుమార భీమేశ్వరాలయం సామర్లకోట
ఎలా చేరుకోవాలి?
సామర్లకోట చాళుక్య శ్రీ భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం సామర్లకోట పట్టణంలోనే ఉండటం వల్ల రైలు, బస్సు మరియు రోడ్డు మార్గాల ద్వారా సులభంగా చేరుకోవచ్చు. కాకినాడ నుండి సుమారు 12 కి.మీ., రాజమహేంద్రవరం నుండి సుమారు 52 కి.మీ. దూరంలో సామర్లకోట ఉంది.
- సమీప రైల్వే స్టేషన్: సామర్లకోట జంక్షన్. ఆలయానికి రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలోనే ఉంటుంది.
- సమీప బస్ స్టేషన్: సామర్లకోట బస్ స్టేషన్.
- రోడ్డు మార్గం: కాకినాడ నుంచి సామర్లకోటకు APSRTC బస్సులు మరియు ప్రైవేట్ వాహనాలు అందుబాటులో ఉంటాయి. ఇతర ప్రధాన పట్టణాల నుంచి కూడా రోడ్డు మార్గంలో సామర్లకోట చేరుకోవచ్చు.
- సమీప విమానాశ్రయం: రాజమహేంద్రవరం విమానాశ్రయం. విమానాశ్రయం నుంచి సామర్లకోటకు వెళ్లేందుకు రోడ్డు మార్గాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.

సమీప పర్యాటక ప్రదేశాలు
శ్రీ చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయాన్ని సందర్శించే భక్తులు, పర్యాటకులు సామర్లకోట చుట్టుపక్కల ఉన్న కొన్ని ముఖ్యమైన పర్యాటక మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశాలను కూడా సందర్శించవచ్చు. కాకినాడ బీచ్, కోరింగ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యం, యానం, పిఠాపురం శ్రీ కుక్కుటేశ్వర స్వామి ఆలయం, అన్నవరం శ్రీ వీర వెంకట సత్యనారాయణ స్వామి ఆలయం వంటి ప్రదేశాలు ఈ ప్రాంత పర్యటనలో చేర్చుకోవచ్చు.
కాకినాడ బీచ్ సముద్రతీరాన్ని ఆస్వాదించాలనుకునే వారికి మంచి ఎంపిక. అలాగే కోరింగ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలో మడ అడవుల సహజ వాతావరణాన్ని చూడవచ్చు. అక్కడి ప్రకృతి దృశ్యాలు, మడ అడవులు ఈ ప్రాంతానికి ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తాయి.
సమీపంలోని యానం గోదావరి తీర ప్రాంతం, ఫ్రెంచ్ వలస పాలనకు సంబంధించిన చారిత్రక నేపథ్యం మరియు ప్రశాంతమైన వాతావరణంతో ప్రత్యేకంగా నిలుస్తుంది.
ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశాలను సందర్శించాలనుకునే వారు పిఠాపురం శ్రీ కుక్కుటేశ్వర స్వామి ఆలయం, అన్నవరం శ్రీ వీర వెంకట సత్యనారాయణ స్వామి ఆలయం వంటి ప్రసిద్ధ క్షేత్రాలను కూడా తమ ప్రయాణంలో చేర్చుకోవచ్చు. పిఠాపురం, అన్నవరం రెండూ కాకినాడ జిల్లా అధికారిక పర్యాటక సమాచారంలో ముఖ్యమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రదేశాలుగా పేర్కొనబడ్డాయి.
ముగింపు
తూర్పు గోదావరి ప్రాంతంలోని సామర్లకోట శ్రీ చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయం ఆంధ్రప్రదేశ్లోని ప్రసిద్ధ శైవ క్షేత్రాల్లో ఒకటి. పంచారామ క్షేత్రాలలో ఒకటైన ఈ ఆలయం చారిత్రక విశిష్టత, చాళుక్యుల నిర్మాణ శైలి, అద్భుతమైన శిల్పకళ మరియు ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది.
ఎత్తైన శివలింగం, రెండు అంతస్తుల ఆలయ నిర్మాణం, పురాతన శిల్పాలు, ఉపాలయాలు మరియు కోనేరు వంటి విశేషాలు ఈ క్షేత్ర సందర్శనను మరింత ప్రత్యేకంగా మారుస్తాయి. మీరు ఆధ్యాత్మిక యాత్రతో పాటు చారిత్రక వైభవాన్ని కూడా ఆస్వాదించాలనుకుంటే, సామర్లకోట శ్రీ చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయాన్ని మీ ప్రయాణంలో తప్పకుండా చేర్చుకోవచ్చు.
ఆలయ అధికారిక వెబ్సైట్ :
నిత్య పూజలు, దర్శనం, ఆలయ సేవలు మరియు ఇతర తాజా వివరాల కోసం తూర్పుగోదావరి జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అందిస్తున్న శ్రీ చాళుక్య కుమార భీమేశ్వర స్వామి ఆలయ అధికారిక సమాచార పేజీని సందర్శించండి.
గోదావరి జిల్లాలలో ప్రముఖ పుణ్య క్షేత్రాలు గురించి ఇంకా చదవండి .
వాడపల్లి వెంకటేశ్వరస్వామి దేవాలయము
సామర్లకోట చాళుక్య భీమేశ్వరాలయం











