కొప్పవరం సత్తెమ్మతల్లి జాతర – చరిత్ర, ఆచారాలు మరియు విశేషాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని తూర్పుగోదావరి జిల్లా అనపర్తి మండలం కొప్పవరం గ్రామంలో రెండు సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరిగే సత్తెమ్మతల్లి జాతర ప్రత్యేకమైన ఆచారాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. జాతర సందర్భంగా భక్తులు విచిత్ర వేషధారణలు ధరించడం, భిక్షాటన చేసి మొక్కులు చెల్లించుకోవడం, పుట్ట వద్ద పూజలు చేయడం వంటి సంప్రదాయాలను పాటిస్తారు. ఈ ఆచారాల గురించి స్థానికంగా వివిధ విశ్వాసాలు ఉన్నాయి.

జాతరలో పూజారి చేత బడిత పూజ చేయించుకోవడం కూడా ప్రత్యేకమైన ఆచారంగా కొనసాగుతోంది. ఈ ఆచారం ద్వారా అమ్మవారి అనుగ్రహం లభిస్తుందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.

కొప్పవరం సత్తెమ్మతల్లి చరిత్ర, జాతరలో పాటించే ఆచారాల వెనుక ఉన్న స్థానిక విశ్వాసాలు, విచిత్ర వేషధారణలు, భిక్షాటన మరియు జాతరలో జరిగే ముఖ్యమైన కార్యక్రమాలను ఈ కథనంలో వివరంగా తెలుసుకుందాం.

కొప్పవరం సత్తెమ్మతల్లి ఎవరు?          

సత్తెమ్మతల్లి చరిత్ర మహిమలు

 పాము రూపంలో పంటలకు కాపలా

పూర్వీకుల కథనం ప్రకారం, కొప్పవరం గ్రామంలో కర్రి వంశీయులు వ్యవసాయం చేసుకునే కాలంలో పంటలను పండించడం ఒక ఎత్తయితే, పండిన ధాన్యాన్ని దొంగతనాల నుంచి కాపాడుకోవడం మరో సమస్యగా ఉండేదట.

అప్పట్లో పంట దొంగతనాలు ఎక్కువగా జరిగేవని స్థానిక కథనం చెబుతోంది. అయితే సత్తెమ్మ తల్లి పాము రూపంలో పొలాల్లో సంచరిస్తూ పంటలను కాపాడేదని గ్రామస్తుల విశ్వాసం.

ఎవరైనా పంటను దొంగిలించడానికి ప్రయత్నిస్తే, వారు అక్కడి నుంచి కదలలేకుండా సత్తెమ్మ తల్లి అడ్డుకునేదని, యజమాని వచ్చి వారిని పట్టుకునే వరకు అక్కడే ఉండిపోయేవారని పూర్వీకుల కథనాల్లో చెబుతారు.

ముఖ్యంగా కర్రి వంశీయుల పంటలను సత్తెమ్మ తల్లి ప్రత్యేకంగా కాపాడేదని, ఆమెను తమ కులదేవతగా భావిస్తూ తరతరాలుగా పూజిస్తున్నారని స్థానిక విశ్వాసం.

 

గాజుల వ్యాపారికి సత్తెమ్మ తల్లి దర్శనం – స్థానిక విశ్వాసం

కొప్పవరం గ్రామంలో సత్తెమ్మ తల్లి బాలిక రూపంలో సంచరించేదని పూర్వీకుల కథనం చెబుతుంది. ఒక రోజు గ్రామానికి వచ్చిన గాజుల వ్యాపారిని బాలిక రూపంలో ఉన్న సత్తెమ్మ తల్లి తనకు గాజులు వేయమని అడిగిందట.

వ్యాపారి గాజులు వేసిన తర్వాత డబ్బులు అడగగా, కర్రి వంశీయుల వద్ద నుంచి తీసుకోవాలని ఆ బాలిక చెప్పిందని స్థానిక కథనం. వ్యాపారి కర్రి వంశీయులను కలిసి జరిగిన విషయాన్ని చెప్పి గాజుల డబ్బులు తీసుకున్నాడట.

మరోసారి అదే వ్యాపారి బాలికకు గాజులు వేయకుండానే గాజులు వేసినట్లు అబద్ధం చెప్పి డబ్బులు తీసుకున్నాడని చెబుతారు. ఆ తర్వాత అతని వద్ద ఉన్న గాజులన్నీ పగిలిపోయాయని పూర్వీకుల కథనంలో ఉంది.

తన తప్పును గ్రహించిన వ్యాపారి సత్తెమ్మ తల్లిని క్షమించమని ప్రార్థించాడట. అప్పుడు బాలిక రూపంలో సత్తెమ్మ తల్లి ప్రత్యక్షమై, పగిలిపోయిన గాజులను తిరిగి అతికించి ఇచ్చిందని స్థానికులు విశ్వసిస్తారు. ఈ కథను సత్తెమ్మ తల్లి మహిమలకు సంబంధించిన స్థానిక విశ్వాసంగా కొప్పవరం గ్రామంలో ఇప్పటికీ చెబుతుంటారు

ఈ మొక్కులు ఎందుకు చేస్తారు?

కొప్పవరం సత్తెమ్మతల్లిని స్థానిక భక్తులు **“చల్లని తల్లి, చక్కని తల్లి”**గా భక్తితో పూజిస్తారు. తమ కోరికలు నెరవేరిన తర్వాత అమ్మవారికి మొక్కు చెల్లించేందుకు భక్తులు జాతర సమయంలో వివిధ ఆచారాలను పాటిస్తారని స్థానికంగా చెబుతారు.

మొక్కులో భాగంగా కొందరు భక్తులు:

• 🎭 విచిత్ర వేషాలు వేస్తారు
• 🙏 భిక్షాటన చేస్తారు
• 🍚 భిక్షాటన ద్వారా వచ్చిన డబ్బు, బియ్యం మరియు ఇతర కానుకలను అమ్మవారికి సమర్పిస్తారు

ఈ ఆచారాలు సత్తెమ్మతల్లి పట్ల భక్తులు చూపించే విశ్వాసానికి సంబంధించినవిగా స్థానికంగా కొనసాగుతున్నాయి.

 

కొప్పవరం  జాతర విశేషాలు (3 రోజులు)

🔸 4.1. మొదటి రోజు – కత్తెర కుండ         

కత్తెర కుండతో జాతర ప్రారంభం

జాతర మొదటి రోజున అమ్మవారి ఆలయం నుంచి కత్తెర కుండను దింపడంతో జాతర కార్యక్రమాలు ప్రారంభమవుతాయని స్థానికంగా చెబుతారు.

కత్తెర కుండకు సత్తెమ్మతల్లి భక్తుల్లో ప్రత్యేకమైన విశ్వాసం ఉంది. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా సంతానం లేని దంపతులు సంతానం కోసం, అలాగే ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం మరియు కుటుంబ అభివృద్ధి కోసం కత్తెర కుండను మొక్కుగా భావించి అమ్మవారిని ప్రార్థిస్తారని స్థానికులు చెబుతారు.

కత్తెర కుండకు సంబంధించిన ఈ ఆచారం కొప్పవరం సత్తెమ్మతల్లి జాతరలో ప్రత్యేకమైన సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది.

🔸 4.2. రెండవ రోజు – కింద వేషాలు   

రెండవ రోజు – కింద వేషాలు

జాతర రెండవ రోజును స్థానికంగా **“కింద వేషాలు”**గా పిలుస్తారు. ఈ రోజున వందలాది మంది భక్తులు వివిధ రకాల విచిత్ర వేషధారణలు వేసుకుని అమ్మవారి పుట్ట వద్దకు వెళ్తారు.

పుట్ట వద్ద పాలు పోసి, తమ కోరికలు నెరవేరాలని సత్తెమ్మ తల్లిని ప్రార్థిస్తారు. తమ కోరిక నెరవేరితే రెండు సంవత్సరాల తర్వాత జరిగే తదుపరి జాతరకు మళ్లీ వేషం వేసుకుని వస్తామని మొక్కుకుంటారని స్థానికంగా చెబుతారు.

అనంతరం పుట్ట నుంచి సత్తెమ్మ తల్లి ఆలయం వద్దకు చేరుకున్న వేషధారులు, అక్కడ పూజారుల చేతిలో ఉండే బెత్తాలతో కొట్టించుకోవడం జాతరలోని ప్రత్యేకమైన ఆచారాల్లో ఒకటి. భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం, ఈ విధంగా దెబ్బలు తినడం వల్ల తమకు ఎదురయ్యే కష్టాలు, బాధలు తొలగిపోతాయని నమ్ముతారు.

🔸 4.3. మూడవ రోజు – బల్ల మీద వేషాలు / ట్రాక్టర్ వేషాలు 

మూడవ రోజు – ట్రాక్టర్ వేషాలు, బల్ల మీద వేషాలు

జాతర మూడవ రోజును స్థానికంగా **“ట్రాక్టర్ వేషాలు” లేదా “బల్ల మీద వేషాలు”**గా పిలుస్తారు. ఈ రోజున భక్తులు తమ కోరికలు నెరవేరినందుకు అమ్మవారికి మొక్కు చెల్లించేందుకు వివిధ రకాల విచిత్ర వేషాలు వేసుకుంటారు.

వేషధారణతో గ్రామంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో భిక్షాటన చేయడం ఈ రోజు జరిగే ప్రధాన ఆచారాల్లో ఒకటి. చిన్నా, పెద్దా, పేదా, ధనికా అనే తేడా లేకుండా భక్తులు భిక్షాటనలో పాల్గొంటారని స్థానికంగా చెబుతారు.

భిక్షాటన ద్వారా వచ్చిన డబ్బు, బియ్యం మరియు ఇతర కానుకలను అమ్మవారికి సమర్పించి తమ మొక్కును చెల్లించుకుంటారు. ఈ ఆచారం సత్తెమ్మతల్లి పట్ల భక్తుల విశ్వాసాన్ని ప్రతిబింబించే సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది.

ముగింపు

కొప్పవరం సత్తెమ్మతల్లి చరిత్ర, స్థానిక కథనాలు, జాతరలోని ప్రత్యేక ఆచారాలు మరియు భక్తుల విశ్వాసాలు ఈ జాతరను ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతున్నాయి.

కత్తెర కుండ, కింద వేషాలు, విచిత్ర వేషధారణలు, భిక్షాటన వంటి సంప్రదాయాలు తరతరాలుగా కొనసాగుతున్నాయని స్థానికులు చెబుతున్నారు. ఈ ఆచారాల వెనుక ఉన్న కథలు, విశ్వాసాలు కొప్పవరం గ్రామ సంస్కృతిలో ఒక భాగంగా మారాయి.

ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరిగే ఈ జాతర కొప్పవరం గ్రామంతో పాటు చుట్టుపక్కల ప్రాంతాల ప్రజలను కూడా ఆకర్షించే ముఖ్యమైన స్థానిక ఉత్సవంగా కొనసాగుతోంది.

కొప్పవరం సత్తేమ్మతల్లి జాతరల వీడియో లు  చూడండి